Złączki pex skręcane czy zaprasowywane – jaki system wybrać?

Złączki PEX – dlaczego sposób łączenia rur ma znaczenie?

Nowoczesny system PEX wykorzystuje rury wykonane z polietylenu sieciowanego. Proces ten sprawia, że rura staje się bardziej odporna na wysokie temperatury oraz ciśnienie. Z tego powodu rozwiązania te stosowane są zarówno do wody użytkowej, jak i centralnego ogrzewania.
Nawet najlepsza rura nie zapewni jednak bezawaryjnej pracy, jeśli połączenie zostanie wykonane nieprawidłowo. Każda złączka PEX odpowiada za zachowanie szczelności całego układu. To właśnie od jakości złączek i rur zależy późniejsza eksploatacja instalacji oraz ryzyko wystąpienia awarii.

System PEX skręcany czy zaciskany – podstawowe różnice

Pytanie „skręcany czy zaciskany” pojawia się niemal przy każdej inwestycji. W przypadku połączeń skręcanych stosuje się nakrętki oraz pierścień, który po dokręceniu dociska rurę do korpusu złączki. Takie rozwiązanie umożliwia późniejsze rozkręcenie połączenia.
Połączenia zaciskowe działają inaczej. Po umieszczeniu rury na kształtce wykonywane jest trwałe zaciśnięcie specjalnym narzędziem. Powstałe połączenie jest nierozbieralne i bardzo odporne na uszkodzenia mechaniczne.
W praktyce wybór między rozwiązaniami skręcanymi a zaciskanymi zależy od miejsca montażu, rodzaju inwestycji oraz oczekiwanej trwałości.

Złączki PEX skręcane – zalety i ograniczenia

Złączki PEX skręcane od wielu lat stosowane są w niewielkich instalacjach oraz podczas modernizacji istniejących systemów. Ich największą zaletą jest możliwość łatwego montażu bez konieczności zakupu drogiego sprzętu.
Najważniejsze cechy tego rozwiązania:

- możliwość wykonania połączenia bez zaciskarki,
- łatwiejszy serwis i możliwość rozkręcenia połączenia,
- niższy koszt narzędzi,
- dobre rozwiązanie dla majsterkowiczów,
- możliwość szybkiej wymiany uszkodzonego elementu.

Warto jednak pamiętać, że system skręcany wymaga okresowej kontroli połączeń. W przypadku nieprawidłowego montażu może pojawić się nieszczelność. Dlatego złączek skręcanych nie zaleca się wszędzie tam, gdzie połączenie będzie później niedostępne.

Złączki zaciskane – standard nowoczesnych instalacji

Współczesny instalator coraz częściej wybiera złączki zaciskane zamiast tradycyjnych rozwiązań skręcanych. Wynika to przede wszystkim z wysokiej niezawodności takich połączeń.
Do wykonania połączenia potrzebna jest zaciskarka. Po prawidłowym montażu połączenie pozostaje trwałe przez wiele lat i nie wymaga dodatkowej regulacji. Dzięki temu instalacja jest bardziej szczelna i odporna na zmienne warunki pracy.
W systemach przeznaczonych do ogrzewania podłogowego oraz centralnego ogrzewania rozwiązania zaciskowe uznawane są za standard. Powstałe połączenia są odporne na drgania oraz cykliczne zmiany temperatury występujące w instalacjach grzewczych.

Trwałość i ryzyko nieszczelności

Jednym z najważniejszych parametrów jest trwałość połączeń. W praktyce dobrze wykonana instalacja wodna może działać bezawaryjnie przez kilkadziesiąt lat.
Połączenia zaciskane charakteryzuje wysoka odporność na korozję oraz bardzo niskie ryzyko nieszczelności. Z kolei połączenia skręcane są bardziej podatne na błędy wykonawcze. Jeśli po kilku latach wystąpi poluzowanie elementów, może pojawić się nieszczelność wymagająca interwencji.
Po zakończeniu prac każda instalacja wodna PEX powinna przejść próbę ciśnieniową. Pozwala ona wykryć ewentualne błędy jeszcze przed uruchomieniem systemu.

Koszty montażu i wymagane narzędzia

Montaż systemu skręcanego jest tańszy pod względem zakupu wyposażenia. W większości przypadków wystarczą specjalne nożyce do rur pex oraz podstawowe klucze.
Przy połączeniach zaciskanych konieczne są dodatkowo kalibrator i zaciskarka. Są to specjalistyczne narzędzia, które podnoszą koszt rozpoczęcia prac. Jednocześnie skracają czas montażu przy większych inwestycjach.
Przed wykonaniem połączenia należy przyciąć rurę na odpowiednią długość oraz przygotować jej końcówkę. Poprawnie wykonane połączenie gwarantuje bezproblemową eksploatację przez wiele lat.

Rodzaje złączek i ich zastosowanie

Na rynku dostępne są różne rodzaje złączek przeznaczonych do systemów PEX. Najpopularniejsze rozwiązania to kolana, mufy oraz trójniki wykorzystywane do rozgałęziania instalacji.
Oprócz standardowych elementów dostępne są również specjalne złączki przeznaczone do konkretnych zastosowań. Dotyczy to między innymi instalacji wodnych, systemów grzewczych oraz rozbudowanych układów wodno-kanalizacyjny.

Gdzie sprawdzą się złączki skręcane, a gdzie zaciskane?

W przypadku prostych modernizacji lub napraw często wybierany jest system pex skręcany. Takie rozwiązanie umożliwia szybką ingerencję w istniejącą instalację bez używania specjalistycznego sprzętu.
Jeżeli jednak planowane jest wykonanie instalacji w nowym budynku, zdecydowanie częściej wybierane są połączenia zaciskane. Dotyczy to szczególnie ogrzewania podłogowego, instalacji wody użytkowej oraz instalacji ukrywanych w ścianach lub posadzkach.
W takich zastosowaniach trwałość, szczelność i odporność na uszkodzenia mają kluczowe znaczenie.

 

Najczęstsze błędy podczas montażu

Najczęstsze błędy pojawiają się już na etapie przygotowania materiałów. Często problemem jest niewłaściwy dobór rodzaju rury lub pominięcie kalibracji. Błędy mogą również wystąpić podczas łączenia odcinków rur oraz przy wykonaniu połączenia.
W przypadku połączeń skręcanych częstym problemem jest niedostateczne dokręcenie elementów. Z kolei przy systemach zaciskowych zagrożeniem bywa nieprawidłowe zaciśnięcie pierścienia.
Warto pamiętać, że nawet najlepsze kształtki PEX nie zapewnią odpowiednich parametrów, jeśli montaż zostanie wykonany niezgodnie z zaleceniami producenta.

Co wybrać – złączki skręcane czy zaprasowywane?

Nie istnieje jedno rozwiązanie idealne dla każdej inwestycji. To, czy wybrać pex skręcany czy zaciskany, zależy od rodzaju inwestycji, budżetu oraz preferencji instalatora.
Jeżeli liczy się prostota montażu i możliwość późniejszego serwisowania, złączki pex skręcane będą dobrym wyborem. Jeśli jednak priorytetem jest maksymalna trwałość połączeń, bezpieczeństwo i ograniczenie ryzyka awarii, zdecydowanie lepiej sprawdzą się systemy zaciskowe.
W nowoczesnym budownictwie mieszkaniowym najczęściej stosuje się złączki zaciskane. Pozwalają one stworzyć szczelną instalację, która bez problemu pracuje w instalacjach grzewczych i systemach wody użytkowej przez długie lata. Dzięki temu inwestor zyskuje pewność, że wykonanie instalacji zostało oparte na sprawdzonych rozwiązaniach, a wszystkie komponenty tworzą niezawodny system gotowy do wieloletniej eksploatacji.